Hakikatin Yanında Durmak
Siyaset, insanın vicdanını en çok sınayan alanlardan biridir. Çünkü tarafların, sloganların ve aidiyetlerin gölgesinde hakikatin sesi çoğu zaman duyulmaz hâle gelir.
İnsan, çoğunluğun coşkusuna kapıldığında kendi vicdanının sesini bile işitemez. Oysa hakikatin yanında durmak, yalnızca bir tercih değil, ahlâkî bir sorumluluktur.
Dava adamı olmak, sadece kendi tarafının haklı olduğu zamanlarda onu savunmak değildir. Asıl mesele, kendi tarafı haksızlığa düştüğünde de hakkı teslim edebilmek, yanlışın karşısında durabilmektir. Bu, kolay bir erdem değildir. İnsanı kendi çevresine, dostlarına ve mensubu olduğu topluluğa karşı bile doğruyu söylemeye mecbur bırakır.
Zira hakikati savunmanın bedeli, çoğu zaman yalnız kalmaktır.
Hakikat, siyasi tercihlere göre renk değiştirmez. Haksızlık, failinin kim olduğuna göre masumlaşmaz; adaletsizlik de onu yapan kişi bizim mahallemizden diye meşruiyet kazanmaz.
Başkasında kusur saydığımız bir davranışı kendimiz yaptığımızda meziyetmiş gibi göstermeye kalkışmak, adalet duygusunu kendi çıkarlarımıza kurban etmektir.
Ne var ki siyaset, insana tam da bunu unutturabilir.
Parti aidiyetinin sıcaklığı, kitlelerin coşkusu ve “bizden olanı koruma” refleksi, insanı vicdanının sesinden uzaklaştırır.
Dün karşı çıktığımız bir kötülük, bugün kendi tarafımızdan yapıldığında görmezden gelinir; dün adalet için yükselttiğimiz ses, çıkarlarımız söz konusu olduğunda suskunluğa dönüşür.
Böylece hakikat, olması gerektiği gibi bir ölçü olmaktan çıkar, tarafların işine geldiği biçimde eğilip bükülen bir araca dönüşür.
Hâlbuki gerçek dava adamı, kendi tarafının yanlışını da dile getirebilendir. Çünkü bilir ki bir davayı değerli kılan, ona bağlı olanların her şartta haklı çıkması değil, o davanın adalet ve ahlâk ölçülerinden ayrılmamasıdır.
Yanlışı örtmek, dostluğu korumak değil; yanlışa ortak olmaktır.
Bazen susmak, söylenen yanlış bir sözden daha ağır sonuçlar doğurur. Zira haksızlık karşısında sessiz kalmak, onun sıradanlaşmasına ve giderek güç kazanmasına zemin hazırlar.
Tarih boyunca toplumların vicdanını ayakta tutanlar, kalabalıkların arkasına sığınanlar değil, gerektiğinde kalabalıklara karşı hakikati savunabilenler olmuştur.
Bu nedenle hakikatin yanında durmak, yalnızca muhalif olmak anlamına gelmez.
Asıl cesaret, gerektiğinde kendi mahallene de itiraz edebilmek, dostunun yanlışına yanlış diyebilmektir. Çünkü adalet ve doğruluk hiçbir kişinin, partinin ya da düşünce grubunun tekelinde değildir.
Bugün toplumların en çok ihtiyaç duyduğu şey de bu ahlâkî cesarettir. Farklı düşüncelere sahip insanların birbirini düşmanlaştırdığı, aidiyetlerin vicdanın önüne geçtiği bir ortamda, herkese aynı ölçüyü uygulayabilmek büyük bir erdemdir.
Kendimiz için istediğimiz adaleti başkaları için de istemek, yalnızca sözde değil, davranışlarımızda da dürüstlüğü esas almak gerekir. Aksi hâlde savunduğumuz değerler, dilimizde kalan içi boş sloganlardan ibaret olur.
Hakikatin yanında durmak, bir ömür boyu süren bir imtihandır.
İnsan, her karşılaşmada yeniden bir seçim yapmak zorundadır:
Sessizliğin kolaylığına mı sığınacak, yoksa vicdanının gösterdiği yolda yürümenin bedelini mi ödeyecektir?
Bu tercih bazen dostlukların zedelenmesine, çevrenin tepkisine, hatta yalnızlığa yol açabilir.
Ancak insanın kendi vicdanıyla barışık yaşamasının verdiği huzur, bütün bu kayıplardan daha değerlidir.
Hakikat, kimi zaman gözleri kamaştıran, kimi zaman da karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık gibidir. Ondan kaçanlar, bir süre kendi doğrularının konforunda yaşayabilir; fakat gerçekler, çıkarların ve mazeretlerin arkasına sonsuza kadar gizlenemez.
Hakikati bastırmaya çalışanlar sonunda kendi çelişkileriyle yüzleşirken, onu savunmaktan vazgeçmeyenler bütün zorluklara rağmen vicdanlarının onurunu korurlar.
Unutulmamalıdır ki insanın gerçek büyüklüğü, hangi safta yer aldığından çok, o safta hangi değerleri savunduğuyla ölçülür.
Bir davaya sadakat, onun yanlışlarını örtmek değil, onu hak ve adalet çizgisinde tutmak için çaba göstermektir. Çünkü hakikate bağlılık, kişilere körü körüne bağlılıktan daha üstün bir erdemdir.
Gün gelir, insan geriye dönüp baktığında asıl kazancının alkışlar, makamlar ya da kalabalıkların takdiri olmadığını anlar.
Asıl kazanç, zor zamanlarda vicdanına ihanet etmemiş olmaktır.
Hakikatin yanında durmanın bedeli yalnızlık olabilir; fakat o yalnızlık, insanın kendi onurunu koruyarak taşıdığı bir şereftir.
